رحم على خان ايمان
64
منتخب اللطائف ( فارسى )
شيخ دارد به وى سپارد . شيخ گفت كه اين دولت نصيب ديگرى شد . بعد مدّتى ، جوانى نوخط ، بلندبالا ، ازرقچشم ، احمد نام خواهد آمد . خرقهء مرا تسليم او كنى و شيخ موصوف شب جمعه وقت نماز عشا چهارم شعبان سنهء چهارصد و چهل از دنيا رحلت فرمود . « آگاه به حق ابو سعيد سلطان » « 1 » تاريخ وفات اوست . « 2 » رباعيات شيخ در دفع بيمارىها و حصول مآرب صاحب تأثير و هريك مختص به مرضى و امرى است . « 3 » هذا كلامه : در راه يگانگى نه كفر است و نه دين * يك گام ز خود برون نه و راه ببين اى جان جهان تو راه اسلام گزين * با مار سيهنشين و با خود منشين * اى در صفت ذات تو حيران كه و مه * وز هردو جهان خدمت درگاه تو به علّت تو ستانى و شفا هم تو دهى * يا رب تو به فضل خويش بستان و بده * در كعبه اگر دل سوى غير است تو را * طاعت زنّار و كعبه دير است تو را ور دل به حق است و ساكن بتكدهاى * خوش باش كه عاقبت به خير است تو را * من دوش دعا كردم و باد امينا * تا به شود آن دو چشم بادامينا از ديدهء بدخواه تو را چشم رسيد * در ديدهء بدخواه تو بادا مينا * اللّه به فرياد من بىكس رس * لطف و كرم تو « 4 » با من بىكس بس هركس به كسىّ و حضرتى مىنازد * جز حضرت تو ندارد اين بىكس كس * دارم گنه از قطرهء باران شده بيش * وز شرم فكندهايم سر را در پيش آواز آمد كه سهل باشد درويش * تو در خور خود كنىّ و من در خور خويش *
--> ( 1 ) . اگر حرف « آ » را 2 به حساب آوريم ، اين تاريخ برابر با 441 مىشود . ( 2 ) . رياض العارفين 35 : اسم آن جناب فضل اللّه بن ابى الخير است . از صغر سن رياضات شاقّه مىكشيد و شراب ذوق و حال مىچشيد . لقمان سرخسى كه از مجانين عاقل و مجاذيب كامل بود او را به شيخ ابو الفضل سرخسى سپرده و تربيت نمود . مدّت عمر وى هزار ماه بوده و در سنهء 440 رحلت نموده . ( 3 ) . بسيارى از اهل تحقيق برآنند كه ابو سعيد شاعر نبوده و به هنگام موعظه اين رباعىها را از ديگران مىخوانده است . به نظر نگارنده هيچ مدركى بر اينكه او شاعر نبوده در دست نيست و چند رباعى كه از ديگران به او منسوب شده نيز دليل نمىشود . بايد گفت كه از شخصى همانند ابو سعيد با آن كلمات قصار زيبا كه با بهترين اشعار برابرى مىكند و نيز تسلّط او بر عرفان و ادب ، سرودن شعر بعيد نمىنمايد . شايد او داراى آثار ادبى فراوانى بوده كه مانند آثار بسيارى از شاعران مورد دستبرد حوادث روزگار قرار گرفته است . ( 4 ) . متن : كرمت . با توجّه به وزن شعر تصحيح شد .